Çölleşme Modeli Hassasiyet Haritası
Çölleşme, kurak, yarı kurak ve yarı nemli bölgelerde, iklim değişimleri ve insan faaliyetleri sonucunda meydana gelen arazi tahribatı olarak tanımlanmaktadır. Doğal çevreyi olumsuz etkileyen bu süreç, içerisinde yaşayan insanlar da dâhil olmak üzere tüm canlılar için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, çölleşme yalnızca yerel ekosistemleri değil, küresel ölçekte gıda kıtlığı, açlık, göç, işsizlik, yoksulluk, savaş ve istikrarsızlık gibi büyük sorunları da beraberinde getirmektedir.
Türkiye, Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi’nde tanımlandığı gibi, kurak, yarı kurak ve yarı nemli alanlara sahip bir ülkedir. Ülkemiz iklim yapısı ve topoğrafik özellikleri nedeniyle toprakları erozyona karşı hassastır. Ayrıca, insan faaliyetlerinden kaynaklanan yanlış arazi kullanımı gibi faktörler de çölleşme riskini artırmaktadır. Bu tehditle mücadele edebilmek için çölleşmenin izlenmesi ve öncelikli hassas alanların belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu doğrultuda, Bakanlığımız Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye genelinde çölleşmeye karşı hassas alanların daha ayrıntılı, bilimsel ve objektif bir şekilde belirlenmesini teminen, “Türkiye Çölleşme Modeli Hassasiyet ve Tehlike Haritasının Hazırlanması” projesi yürütülmüştür.
Söz konusu proje kapsamında, Türkiye’ye özgü çevresel, iklimsel ve topografik koşullar göz önünde bulundurularak çölleşme sürecini bütüncül bir yaklaşımla değerlendiren bir çölleşme modeli geliştirilmiştir. Bu model doğrultusunda, ülke genelinde; il, ilçe, havza ve alt havza ölçeklerinde, 30 metre mekânsal çözünürlükte olmak üzere çölleşme hassasiyet ve tehlike haritaları üretilmiştir.
Model, 4 ana indeks ve 11 alt gösterge üzerine kurulmuştur;
Çölleşme Modeli Tehlike Haritaları
Çölleşme tehlikesi haritalarının hazırlanma aşamasında, iklim değişikliği projeksiyonları esas alınarak, 3 farklı iklim modeli (MPI, MRI ve ECV) ile 2 ayrı sosyo-ekonomik senaryo (SSP2-4.5 ve SSP5-8.5) kullanılmıştır. Bu çerçevede, Türkiye'nin 2025–2100 dönemi için olası çölleşme tehlikesi, farklı iklim ve kalkınma yollarını temsil eden Shared Socioeconomic Pathways (SSP) senaryoları altında analiz edilerek yüksek mekânsal çözünürlükte modellenmiş ve haritalanmıştır.
Üretilen hassasiyet ve tehlike haritaları, çölleşme ile mücadele politikalarının belirlenmesi, öncelikli müdahale alanlarının tespiti, arazi yönetim planlarının geliştirilmesi ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı açısından önemli bir veri kaynağı teşkil etmektedir. Aynı zamanda karar vericilere, uygulayıcılara ve ilgili tüm paydaşlara stratejik planlama ve uygulama süreçleri için bilimsel bir rehber niteliğindedir.
Projeye ait teknik özet ve ayrıntılı bilgi için :Teknik_Ozet
