Arazi örtüsünün mevcut durumunun belirlenmesi ve arazi örtüsünde yıllar içinde meydana gelen değişimlerin izlenebilmesi, ulusal uluslararası politikaların belirlenmesinde büyük öneme sahiptir. Ayrıca erozyon, çölleşme, heyelan, sel, taşkın ve ürün tahmin modellerinde, karbon emisyon hesaplamalarında, iklim değişikliği senaryolarında ve daha birçok çalışma arazi örtüsü verisine ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu kapsamda yapay zeka ve makine öğrenmesi teknolojileri ile yarı otomatik olarak üretebilen ve değişimleri izleyebilen bir sistemin kurulması amacıyla Ulusal Arazi Örtüsü Sınıflandırma ve İzleme Sistemi projesine 2018 yılında başlanılmıştır. Arazi örtüsü verisi kullanan tüm paydaşların ihtiyaçları doğrultusunda ülkemize özgü 5 ana sınıfta 79 alt arazi örtüsü sınıfı belirlenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda 79 arazi örtüsü sınıfının 32 tanesi otomatik olarak, 47 tanesi yardımcı veriler kullanılarak üretilmektedir. Sistemin üreteceği arazi örtüsü haritası tüm sınıflarda 0,25 hektardan büyük tüm alanları sınıflayabilecek ve değişimleri izlememize imkan verecektir. Yapılan çalışmalarda arazi örtüsü haritası 5 Ana sınıfta yüzde 71 ile 95 arasında, otomatik olarak üretilebilen alt sınıflarda ise yüzde 84 ile 98 arasında doğruluk ile üretilebilmiştir.
Çalışma sonucunda; arazi örtüsü haritası, ağaç kapalılık haritası, yüzey geçirimsizlik haritası ve arazi örtüsü değişim haritası ve CORINE dönüşüm haritası üretilebilmektedir. Elde edilen arazi örtüsü verisi; Erozyon, Çölleşme, Sel, Heyelan, Ürün Tahmin Modelleri, Karbon emisyon hesaplamaları, İklim Değişikliği etki senaryoları, Arazi Örtüsü Değişkenliği İzleme Çalışmaları, Ulusal ve Uluslararası raporlamaları ile ilgili yapılacak tüm projelerde etkin bir şekilde kullanılabilecektir. 2021 yılına ait UASİS haritası aşağıda verilmektedir.
UASİS Arazi Örtüsü Sınıfları
Ana Sınıflar |
Alt Sınıflar |
Yapay Yüzeyler |
Yerleşim Yerleri, Sanayi ve Ticari Alanlar, Maden Çıkarma Alanları, Turizm Alanları, Enerji Tesisleri, Arıtma Tesisleri, Kamu Alanları, Karayolları ve İlgili Alanlar, Demiryolları ve İlgili Alanlar, Limanlar, Havaalanları, Boşaltım Sahaları, İnşaat Alanları, Kentsel Yeşil Alanlar, Spor ve Dinlence Alanları |
Tarım |
Tahıl, Tahıl-Mısır, Tahıl-Pamuk, Fasülye, Nohut, Mercimek, Fiğ, Yonca, Kolza, Fiğ-Mısır, Fiğ-Pamuk, Ayçiçeği, Mısır, Pamuk, Şeker Pancarı, Nadas, Patates, Domates, Susam, Tütün, Çeltik, Biber, Diğer Sebzeler, Sera, Üzüm, Çay, Antep Fıstığı, Fındık, Zeytin, Turunçgiller, Badem, Elma, İncir, Kayısı, Kiraz, Şeftali, Vişne, Diğer Meyve ağaçları |
Orman ve Yarı Doğal Alanlar |
Geniş Yapraklı Ormanlar, İğne Yapraklı Ormanlar, Karışık Ormanlar, Ot ve Çayır Vejetasyonu, Makilikler ve Diğer Çalılıklar, Gençleştirme, Ağaçlandırma ve Rehabilitasyon, Karasal Kumul, Kumsal ve Kıyı Kumulları, Çıplak Kayalıklar, Tuz İçeriği Yüksek Çıplak Topraklar, Seyrek Bitkili ve Bozkır Alanlar, Yanmış Alanlar, Buzul ve Kalıcı Kar |
Sulak Alanlar |
Sazlık İçermeyen Karasal Bataklıklar, Tuz Bataklıkları, Tuzlalar, Sazlıklar, Turbalıklar |
Su Yolları ve Su Kütleleri |
Doğal Su Yolları, Yapay Su Yolları, Doğal Su Kütleleri, Yapay Su Kütleleri, Kıyı Lagünleri, Nehir Ağızları, Deniz ve Okyanus |