Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü
Çölleşme ve Erozyonla Mücadele
Genel Müdürlüğü
İkili İlişkiler

Genel Müdürlüğümüz kurulduğu 2011 yılından bu yana, çölleşme, arazi bozulumu, entegre havza yönetimi, kuraklık ve erozyonla mücadele konularında başta Afrika ülkeleri olmak üzere, Orta Asya ve Kafkaslar, Orta Doğu, Asya, Avrupa ve Balkan ülkeleriyle çeşitli işbirlikleri ve projeler yürütmektedir.

 

Genel Müdürlüğümüz kurulduğu 2011 yılından itibaren çölleşme, arazi bozulumu, entegre havza yönetimi, kuraklık ve erozyonla mücadele konularında dünyanın farklı ülkeleriyle çeşitli işbirlikleri ve projeler yürütmektedir. Afrika ülkeleri bu çalışmaları yürüttüğümüz ülkelerin başında gelmektedir.  Bu kapsamda;

Afrika Ortaklık Zirvesi

Türkiye’nin 1998 yılında başlattığı Afrika açılımı, 2008 yılında İstanbul’da yapılan Türkiye Afrika İşbirliği Zirvesi ve akabinde 2010 yılında kabul edilen Afrika Stratejisi Genelgesi (2010/7)’yle ivme kazanmıştır. İkincisi 2014 yılında Malabo/Ekvator Ginesi’nde yapılan Türkiye Afrika İşbirliği Zirvesi, Zirvede kabul edilen Malabo Deklarasyonu ve hazırlanan Türkiye Afrika Ortaklığı Ortak Eylem Planı (2015-2019) aracılığıyla ilişkiler her alanda derinleşmeye ve çeşitlenmeye başlamıştır. Üçüncüsü 2021 yılında İstanbul’da yapılan Türkiye Afrika İşbirliği Zirvesi’nde “Birlikte Kalkınma ve Refah için Güçlendirilmiş Ortaklık Bildirisi” kabul edilmiş ve Türkiye Afrika Ortaklığı Ortak Eylem Planı (2022-2026) hazırlanmıştır. Bildiri metninde; Genel Müdürlüğümüzün doğrudan çalışma konusu olan bozulmuş arazilerin restorasyonu konusu yer almakta ve Eylem Planı’nda Genel Müdürlüğümüz sorumluluğunda eylemlerimiz bulunmaktadır.

Ankara Girişimi

Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi (BMÇMS) 12. Taraflar Konferansı (COP12), 12-23 Ekim 2015 tarihleri arasında Türkiye’nin ev sahipliğinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir. Bu konferansta Türkiye, iki yıl süreyle COP12 dönem başkanlığını üstlenmiştir.

Türkiye’nin, özellikle Afrika ülkeleri başta olmak üzere, birçok ülkeye verdiği proje desteği ve bu desteği sürdürme kararlılığı, COP12’nin Türkiye için önemli bir fırsat olarak değerlendirilmesine zemin hazırlamıştır. Bu düşünceyle, Türkiye COP12’de, Ankara’da düzenlenen konferansın ismiyle de anılacak ve görünürlüğünü artıracak bir araç olarak Ankara Girişimi adıyla bir insiyatif başlatmıştır.

Ankara Girişimi, öncelikli olarak Afrika ülkelerine 2030 yılına kadar Arazi Tahribatının Dengelenmesi (LDN) hedeflerine ulaşmak için ulusal temellerin, önlemlerin ve hedeflerin tanımlanmasını içeren ulusal LDN hedef belirleme sürecinde destek sağlamıştır. Ankara Girişimi kapsamında Afrika ülkelerine yönelik eğitim ve çalıştaylar organize edilmiştir.

Ankara Girişimi kapanış çalıştayı, 2023 yılında İstanbul’da Sekretarya ile birlikte Afrika ülkelerine yönelik kapasite geliştirme etkinlikleriyle eş zamanlı olarak gerçekleştirilmiştir.

Türkiye’den Afrika’ya Köprüler (BRIDGES) Projesi

FAO-Türkiye Ormancılık Ortaklık Programı (FTFP) çerçevesinde, 4 Haziran 2014 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü arasında imzalanan “FAO-Türkiye Ormancılık Ortaklık Programı (FTFP)” çerçevesinde, “PAN Afrika Büyük Yeşil Duvar Projesi”ne Bakanlığımızca destek verilmesi gayesiyle Sudan, Moritanya ve Eritre'de “Türkiye’den Afrika’ya Köprüler (BRIDGES)” projesi 2018-2023 yılları arasında uygulanmıştır. Proje kapsamında restorasyon faaliyetleri, odun dışı orman ürünlerinin geliştirilmesi, izleme sistemlerinin kurulması, bilgi yönetimi, farkındalık oluşturma/iletişim ve görünürlük faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca restorasyon faaliyetleri kapsamında; 100’den fazla köyde 5.769 hektar bozulmuş alanın restorasyonu yapılarak başta hedeflenen 5000 hektarının üzerine çıkılmıştır.

Panafrika Büyük Yeşil Duvar Ajansı

Türkiye Cumhuriyeti mülga Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile Panafrika Büyük Yeşil Duvar Ajansı arasında, 30 Mayıs 2016 tarihinde, Konya/Türkiye’de “Çölleşme İle Mücadele Alanında Mutabakat Zaptı” imzalanmıştır. Ajans’a üye 11 Afrika ülkesi, Burkina Faso, Cibuti, Çad, Eritre, Etiyopya, Mali, Moritanya, Nijer, Nijerya, Senegal ve Sudan’dır. İşbirliği konuları arasında çölleşmeyle mücadele, su, rüzgâr ve kumul erozyonu, kuraklık, izleme, coğrafi bilgi sistemleri, havza yönetimi, kırsal kalkınma yer almaktadır.

Uluslararası Eğitimler

2025 yılı itibariyle; çölleşmeyle mücadele, arazi tahribatının dengelenmesi, kum ve toz fırtınaları ile mücadele konularında düzenlenen eğitim ve çalıştaylara Afrika Birliği, Arap Devletleri Ligi, Panafrika Büyük Yeşil Duvar Ajansı, Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi’ne üye ülkelerden ve diğer ülkeler olmak üzere toplam 53 Afrika ülkesinden 585 uzmana ülkemizde eğitim verilmiştir.

 

Genel Müdürlüğümüz kurulduğu 2011 yılından itibaren çölleşme, arazi bozulumu, entegre havza yönetimi, sel kontrolü, kuraklık ve erozyonla mücadele konularında dünyanın farklı ülkeleriyle çeşitli iş birlikleri ve projeler yürütmektedir. Asya’da yaşanan arazi bozulumu ve çölleşme, ormansızlaşma gibi çevresel sorunlarla mücadele kapsamında ikili ilişkiler yürütülmektedir. Genel Müdürlüğümüzce her yıl bu konularda bilgi ve deneyimlerimizin paylaşılması maksadıyla uluslararası eğitimler ve saha ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Bugüne kadar düzenlenen bu eğitimlere Asya’dan 42 uzman katılım sağlamıştır.

 

Genel Müdürlüğümüz kurulduğu 2011 yılından itibaren çölleşme, arazi bozulumu, entegre havza yönetimi, sel kontrolü, kuraklık ve erozyonla mücadele konularında dünyanın farklı ülkeleriyle çeşitli iş birlikleri ve projeler yürütmektedir. Bu kapsamda, ortak projeler geliştirilmekte, bilgi ve tecrübe paylaşımını artırmak amacıyla saha ziyaretleri düzenlenmektedir. Ayrıca, teknik işbirliği çerçevesinde eğitim programları ve çalıştaylar gerçekleştirilerek kapasite geliştirme faaliyetlerine katkı sağlanmaktadır.

Balkanlar’da yaşanan arazi bozulumu ve çölleşme, ormansızlaşma gibi çevresel sorunlarla mücadele kapsamında ikili ilişkiler yürütülmektedir. Genel Müdürlüğümüzce her yıl bu konularda bilgi ve deneyimlerimizin paylaşılması maksadıyla uluslararası eğitimler ve saha ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Bugüne kadar düzenlenen bu eğitimlere Balkanlar’dan 99 uzman katılım sağlamıştır.

 

Genel Müdürlüğümüz kurulduğu 2011 yılından itibaren çölleşme, arazi bozulumu, entegre havza yönetimi, sel kontrolü, kuraklık ve erozyonla mücadele konularında dünyanın farklı ülkeleriyle çeşitli işbirlikleri ve projeler yürütmektedir. Orta Asya ve Kafkasların kurak ve yarı kurak iklim koşullarına bağlı olarak çölleşme, arazi bozulumu, kuraklık ve erozyon gibi çevresel sorunlar ortak çalışma alanı zemini hazırlamıştır. Genel Müdürlüğümüzce her yıl bu konularda bilgi ve deneyimlerimizin paylaşılması maksadıyla uluslararası eğitimler ve saha ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Bugüne kadar düzenlenen bu eğitimlere Orta Asya ve Kafkaslar’dan 91 uzman katılım sağlamıştır.

FAO-Türkiye Ormancılık Ortaklık Programı (FTFP)

4 Ağustos 2006 tarihinde imzalanan Orta Asya Alt Bölge Ofisi Anlaşması’nın kapsamını genişletmek üzere, 4 Haziran 2014 tarihinde Ankara/Türkiye’de, “FAO Orta Asya Alt Bölge Ofisinin Güçlendirilmesi Konulu Tamamlayıcı Anlaşma” imzalanmıştır.

Tamamlayıcı Anlaşmanın Ek-I’i Gıda ve Tarım Alanında FAO-Türkiye Ortaklık Programı (FTPP) Anlaşması”dır. Anlaşmanın Ek-II’si de FAO-Türkiye Ormancılık Ortaklık Programı (FTFP) Anlaşması”dır. FTFP Anlaşmasına göre, Tarım ve Orman Bakanlığı her yıl 2 milyon ABD Dolar olmak üzere toplam 10 milyon ABD Dolar katkı vermiştir. “FAO-Türkiye Ormancılık Ortaklık Programı (FTFP)” çerçevesinde Orta Asya’da yürütülen projeler:

Orta Asya'daki Bozuk Orman ve Diğer Alanların Restorasyonu (FRIENDS) Projesi

2022 yılı Nisan ayında Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan ülkelerini kapsayan “Orta Asya'daki Bozuk Orman ve Diğer Alanların Restorasyonu” projesi başlatılmıştır. Proje kapsamında, eğitim programları (tohum toplama, tohum saklama, çimlenme ve fidanlık altyapısı / teknikler, erozyon ve çölleşme ile mücadelede vb. birçok konuda), fidanlıkların kurulması/ modernizasyonu, tohum meşçereleri, tohum bahçeleri ve tohum bankalarının kurulması/iyileştirilmesi, mekanik erozyon / çölleşme kontrol önlemlerini sergilemek için sitelerin kurulması faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Biyoçeşitliliğin İyileştirilmesi ve Sürdürülebilir Ormancılık Projesi

2024 yılı Kasım ayında Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan, Azerbaycan, Karadağ, Türkmenistan ülkelerini kapsayan “Biyoçeşitliliğin İyileştirilmesi ve Sürdürülebilir Ormancılık” projesi başlatılmıştır. Proje kapsamında, doğal kaynak yönetimi konusunda eğitimler, orman ve biyoçeşitliliğin korunmasında GIS ve Collect Earth bilgi sistemlerinin kurulması, orman yönetim planlarında ve biyoçeşitliliğin korunmasında katılımcı yaklaşımın sağlanmasına yönelik eğitimleri, biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir ormancılık konularında farkındalığın arttırılmasına yönelik faaliyetler gerçekleştirilecektir.

Türkiye Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezinin Kapasitesinin Geliştirilmesi  (UOEM) Projesi

2024 yılı Mart ayında Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan, Özbekistan ülkelerini kapsayan “Türkiye Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezinin Kapasitesinin Geliştirilmesi  (UOEM) Projesi” başlatılmıştır. Proje kapsamında, Orman Yangınlarıyla Mücadele Eğitim Simülasyonunun (OYMES) geliştirilmesi, dijital bir kütüphane içerecek şekilde UOEM web sitesinin geliştirilmesi, gelişmiş orman yangını yönetimi ve diğer tüm teknik konuları içeren eğitim müfredatının geliştirilmesi, düzenli olarak eğitilen Türk uzmanlardan oluşturulmuş uzman grubu için orman yangını yönetimi konusunda (iyileştirilmiş) eğitimler düzenlenmesi faaliyetleri gerçekleştirilecektir.  Verilecek eğitimler arasında çölleşme ve erozyonla mücadele konuları da yer almaktadır.

 

Genel Müdürlüğümüz kurulduğu 2011 yılından itibaren çölleşme, arazi bozulumu, entegre havza yönetimi, kuraklık ve erozyonla mücadele konularında dünyanın farklı ülkeleriyle çeşitli işbirlikleri ve projeler yürütmektedir. Bu kapsamda, ortak projeler geliştirilmekte, bilgi ve tecrübe paylaşımını artırmak amacıyla saha ziyaretleri düzenlenmektedir. Ayrıca, teknik işbirliği çerçevesinde eğitim programları ve çalıştaylar gerçekleştirilerek kapasite geliştirme faaliyetlerine katkı sağlanmaktadır.

Orta Doğu ülkeleri, bu çalışmaları yürüttüğümüz bölgeler arasında önemli bir yer tutmaktadır. Orta Doğu Bölgesi’nin kurak ve yarı kurak iklim koşullarına bağlı olarak çölleşme, arazi bozulumu, kuraklık ve erozyon gibi çevresel sorunlarla karşı karşıya kalması, ortak çalışmalar yürütülmesine zemin hazırlamaktadır. Bu doğrultuda, gerek ikili düzeyde gerekse çok taraflı platformlarda işbirliklerini geliştirmek amacıyla çeşitli projeler hayata geçirilmekte, saha çalışmaları ve kapasite geliştirme faaliyetleri yürütülmektedir.

2025 yılı itibarıyla, çölleşmeyle mücadele, arazi tahribatının dengelenmesi, kum ve toz fırtınaları ile mücadele konularında düzenlenen eğitim ve çalıştaylara 12 Orta Doğu ülkesinden 99 uzman ülkemizde eğitim almıştır. Önümüzdeki süreçte de ortak projeler, saha ziyaretleri ve teknik işbirlikleri aracılığıyla Orta Doğu ülkeleriyle olan ilişkilerimizi daha da güçlendirmeye devam edeceğiz.