“Hümik Asit’in Kurak ve Yarı Kurak Bölgelerde Fidanlar Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesi Projesi” Sonuç Raporu Düzenlendi

Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Erozyon Kontrolü Daire Başkanlığınca yürütülen “Hümik Asit’in Kurak ve Yarı Kurak Bölgelerde Fidanlar Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesi Projesi”  2017 yılı sonu itibari ile sonuçlandırılmıştır.  Proje, bitki besin maddesi içeriği açısından fakir, kurak ve yarı kurak alanlarda  ağaçlandırmaların başarısını arttırmak için hümik asit ve leonarditin bitki gelişimi üzerindeki etkilerinin tespiti  gayesiyle  2013 yılında Ankara ili Ayaş ilçesinde başlatılmıştır.
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca bir çok tarımsal ürünün verim ve kalitesi üzerine  etkinliğini ortaya koymak için hümik asit araştırmaları yapılmakta ise de orman ağaçları üzerine geniş kapsamlı ilk uygulama bu proje ile ortaya konulmuştur.

Proje sahasına; Ankara Kızılcahamam şefliği orjinli Karaçam (pinus nigra)(2+1), Mersin Çatalbükü şefliği orjinli Kızılçam (pinus brutia) (1+2), Isparta Eğiridir şefliği orjinli Ardıç (juniperus excelsa)(1+3), Tokat - Tokat Şefliği orjinli Mahlep (Prunus mahaleb)(1+1),  Ankara - Ankara Şefliği Meşe (Quercus robur) (2+0) ve Kırıkkale orjinli Badem(Prunus amygdalus)(1+0) türlerinden 720 adet fidan dikilmiştir.

Dikilen fidan çukurlarına farklı dozlarda  Hümik+Fulvik asit ile ayrıca  fidan çukuruna,  toprak bünyesini rehabilite etmek için  leonardit uygulanmıştır. 

Projede bitkilere uygulanan leonardit ve hümik asit miktarları;
Leonardit:  Dikim esnasında fidan başına 0 (L0) ve 6 (L6) kg olmak üzere iki farklı seviyede leonardit uygulanmıştır. Leonardit çalışma sahasının yanında bulunan ocaktan temin edilmiştir. Leonardit uygulaması dikimde çukura doldurularak toprağa karıştırılarak yapılmıştır.
Hümik+Fulvik asit: Kaynak olarak TKİ tarafından üretilen %12 Hümik+Fulvik asit,  %3 K2O içeren, pH’sı 11 olan sıvı “TKİ-Hümas” aşağıda belirtilen miktarlarda kullanılmıştır.  
Kontrol (TKİ-HUMAS uygulanası yok)
150 ml TKI-HUMAS
300 ml TKI-HUMAS
600 ml TKI-HUMAS
1200 ml TKI-HUMAS

TKİ-Hümas, dikim esnasında her fidana eşit miktarda su ile sulandırılarak belirtilen miktarlarda çukura karıştırılarak uygulanmıştır.

Denemelerde her yıl ağaçlarda çap ve boy ölçümü yanında beslenme durumlarını belirlemek için yaprak örnekleri alınmış. Bu şekilde her yıl yaklaşık 720 adet olmak üzere 4 yılda toplam 2880adet örnek toplanmıştır.
Yapılan ölçümler ve incelemeler ışığında projenin sonuç raporu Konya Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim üyelerinden Prof. Dr. Sait GEZGİN tarafından yazılmıştır.
Deneme sonucunda tür bazında elde edilen veriler ışığında ;
Meşe fidanlarında 150 ml TKİ-Hümas
Ardıç fidanlarında 150 ve 600 ml TKİ-Hümas
Kızılçam fidanlarında 600 ml TKİ-Hümas
Mahlep fidanlarında 150 ml/fidan TKİ-Hümas
Karaçam fidanlarında 150 ml/fidan TKİ-Hümas ve L0+600 ml/fidan TKİ-Hümas
Badem fidanlarında 150 ml/fidan TKİ-Hümas ve 1200 ml/fidan TKİ-Hümas uygulamalarının ön plana çıktığı yani daha iyi olduğu görülmüştür.
Yapılan genel değerlendirmede ise alınan yaprak örnekleri ve çap ölçümleri sonuçlarına göre genel olarak leonarditsiz 150 ml/fidan TKİ-Hümas uygulamasının olumlu ve önemli etkileri olduğu ifade edilmiş olup fidan dikimlerinde dikim esnasında can suyu ile birlikte 150 ml/fidanTKİ-Hümas uygulanmasına yer verilmesi önerilmiştir.